Een dakkapel beschermd stadsgezicht is een combinatie die om voorbereiding vraagt. In zo’n gebied wil de overheid het karakter van de straat of het dorp behouden. Een dakkapel verandert het dakvlak, en dat valt op. Toch is een dakkapel lang niet altijd onmogelijk. In dit artikel leest u wat de regels zijn en hoe u de aanvraag aanpakt.
Wat is een beschermd stads- of dorpsgezicht?
Een beschermd stads- of dorpsgezicht is een gebied waarvan de samenhang van straten, gebouwen en groen bijzonder is. Het gaat dus niet om één huis, maar om het beeld van een hele buurt of dorpskern. Ook woningen die zelf geen monument zijn, vallen eronder.
Er zijn twee soorten. Een rijksbeschermd gezicht is aangewezen door het Rijk. Daarnaast kunnen gemeentes en provincies eigen beschermde gebieden aanwijzen in hun regels. Beide leggen extra eisen op aan verbouwingen, maar de precieze regels verschillen.
Of uw huis in zo’n gebied ligt, ziet u in het Omgevingsloket bij de regels op de kaart. De gemeente kan het u ook vertellen.
Heeft u een vergunning nodig voor een dakkapel in een beschermd stadsgezicht?
Ja, in een rijksbeschermd gezicht bijna altijd. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) is een dakkapel op het achterdakvlak normaal vergunningsvrij als hij aan een aantal voorwaarden voldoet. In een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht geldt die vrijstelling niet. Dan is ook een dakkapel op het zij- of achterdakvlak vergunningplichtig.
Voor het voordakvlak gelden de regels van het omgevingsplan. In een beschermd gebied zijn die streng. Reken er dus op dat u voor elke dakkapel een omgevingsvergunning aanvraagt.
| Situatie | Vergunning nodig? |
|---|---|
| Achterdakvlak, gewone wijk, platte dakkapel binnen de maten | Meestal niet |
| Achterdakvlak, rijksbeschermd gezicht | Ja |
| Voordakvlak, rijksbeschermd gezicht | Ja, getoetst aan het omgevingsplan |
| Woning is zelf een monument | Ja, altijd |
| Gemeentelijk beschermd gebied | Hangt af van het omgevingsplan |
De algemene regels voor dakkapellen staan in ons artikel over de vergunning en regels voor een dakkapel. Regels veranderen, dus check de actuele stand in het Omgevingsloket.
Dakkapel beschermd stadsgezicht: hoe toetst de gemeente?
De Rijksoverheid schrijft dat bouwplannen in een beschermd stads- of dorpsgezicht via de gemeente gaan. De gemeente toetst ze aan de regels en vraagt meestal advies aan de monumenten- of welstandscommissie. Die kijkt vooral naar het beeld vanaf de straat.
Punten waar een commissie op let:
- Maat. Een dakkapel moet ondergeschikt blijven aan het dakvlak. Er moet ruim dakvlak omheen zichtbaar blijven.
- Plek. In het midden van het dakvlak, of in lijn met de ramen in de gevel.
- Vorm. Vaak een traditionele vorm, zoals een zadeldakje of een platte dakkapel met een lage, dunne dakrand.
- Materiaal. Houten kozijnen, zink of lood op de wangen, pannen die passen bij het dak.
- Straatbeeld. Hoe de dakkapel past bij de buren en de rest van de straat.
Hoe bereidt u de aanvraag voor?
- Vooroverleg. Veel gemeentes bieden een vooroverleg aan. U legt een schets voor en hoort wat wel en niet kan. Dat voorkomt een afwijzing.
- Ontwerp. Laat een tekening maken met de maten, de plek op het dak en de materialen. Voeg foto’s toe van de straat en het huis.
- Aanvraag. U dient de aanvraag in via het Omgevingsloket.
- Beoordeling. Volgens IPLO beslist de gemeente bij de reguliere procedure in de regel binnen 8 weken. Die termijn kan één keer met maximaal 6 weken worden verlengd.
- Uitvoering. Pas als de vergunning er is, begint het werk op het dak.
Plan dus ruim. Tussen het eerste idee en de start op het dak zitten al snel een paar maanden.
Wat als uw woning ook een monument is?
Is uw woning een rijksmonument of gemeentelijk monument, dan gelden nog strengere regels. Volgens de Rijksoverheid heeft u voor verbouwingen aan een monument doorgaans een omgevingsvergunning nodig. Alleen gewoon onderhoud, waarbij kleur, materiaal, detail en vorm gelijk blijven, is vrij.
Een dakkapel is geen onderhoud. Bij een monument wordt ook gekeken naar de historische kap, het oude hout en de pannen. Wilt u tegelijk de pannen vervangen of het dak isoleren, lees dan ook onze artikelen over dakpannen vervangen bij een monument en een monumentaal dak isoleren.
Welk ontwerp heeft de meeste kans?
De ervaring in veel gemeentes is dat een bescheiden dakkapel de meeste kans maakt. Een paar vuistregels:
- houd de dakkapel smal en laag, ruim onder de nok;
- kies liever twee kleine dakkapellen dan één brede;
- gebruik hout voor het kozijn, met een indeling die past bij de gevel;
- werk de wangen af in lood, zink of leien, niet in felwitte panelen;
- kijk naar de dakkapellen die in de straat al zijn toegestaan.
Soms is een dakkapel op het voordakvlak niet haalbaar, maar een dakraam of een dakkapel aan de achterkant wel. Bespreek die opties in het vooroverleg.
Wat gebeurt er als u zonder vergunning bouwt?
Bouwt u toch zonder vergunning, dan kan de gemeente handhaven. Dat kan betekenen dat de dakkapel weer weg moet. Ook bij de verkoop van het huis komt het vaak ter sprake. Het is dus zonde om die stap over te slaan.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Een dakdekker kan u helpen bij het ontwerp en de tekening voor de aanvraag. We kijken naar de kap, de maat en de details die de commissie belangrijk vindt. Wij bouwen dakkapellen en passen de kapconstructie aan waar nodig.
Stuur ons foto’s van de voorgevel, het dakvlak en de kap vanaf de zolder. We geven u vooraf een vaste prijs per onderdeel op papier. Die kunt u gebruiken bij het vooroverleg met de gemeente.
Veelgestelde vragen
Mag ik een dakkapel plaatsen in een beschermd stadsgezicht?
Vaak wel, maar alleen met een omgevingsvergunning. De gemeente toetst het ontwerp aan het omgevingsplan en vraagt meestal advies aan een commissie.
Is een dakkapel aan de achterkant in een beschermd gezicht vergunningsvrij?
Nee. Volgens IPLO is in een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht ook een dakkapel op het zij- of achterdakvlak vergunningplichtig.
Hoe lang duurt de vergunningsaanvraag?
Bij de reguliere procedure beslist de gemeente in de regel binnen 8 weken. Die termijn kan één keer met maximaal 6 weken worden verlengd.
Hoe weet ik of mijn huis in een beschermd gezicht ligt?
Dat ziet u in het Omgevingsloket bij de regels op de kaart. U kunt het ook navragen bij de gemeente.
