Niet elke dakpan past op elk dak. Hoe flauwer het dak, hoe langzamer het water afloopt en hoe makkelijker wind regen tussen de pannen door blaast. Daarom geeft elke fabrikant per pan een minimale dakhelling op. Hieronder leest u wat de minimale dakhelling voor dakpannen is, waarom die grens bestaat en wat u kunt doen bij een flauw dak.
Wat is de minimale dakhelling voor dakpannen?
De minimale dakhelling is de flauwste hoek waaronder een pan zonder extra maatregelen waterdicht blijft. De hoek wordt gemeten in graden, ten opzichte van de horizontale lijn.
Die grens verschilt per model. Een voorbeeld uit het overzicht van fabrikant Nelskamp, stand 2024:
| Soort pan | Minimale helling zonder aanpassingen |
|---|---|
| Veel betonpannen en vlakke keramische pannen | 22 graden |
| Grote vlakke betonpan (Planum) | 25 graden |
| Een aantal andere keramische modellen | 30 graden |
| Oud Hollandse pan | 40 graden |
Andere fabrikanten hanteren vergelijkbare grenzen, maar de getallen verschillen per model. Kijk dus altijd naar de voorschriften van de pan die u overweegt.
Waarom lekt een pan onder de minimale helling?
Een pannendak is geen waterdichte laag. Het is een stapel pannen die over elkaar vallen. Het water loopt eroverheen naar beneden. Dat werkt zolang het water sneller afloopt dan het tussen de pannen kan kruipen.
Op een flauw dak gebeurt dit:
- Het water stroomt langzamer en blijft langer op de pan staan.
- Wind duwt water omhoog, over de kopsluiting van de pan heen.
- Stuifsneeuw waait makkelijker onder de pannen.
- Bij hevige regen stroomt de sluiting over.
Lekt uw dak vooral bij harde regen met wind, dan kan een te flauwe helling de oorzaak zijn. Meer over die situatie leest u in ons artikel over een dak dat lekt bij hevige regen.
Wat kan er bij een flauwer dak?
Ligt uw dak net onder de minimale helling van de pan, dan is het niet altijd onmogelijk. Fabrikanten geven dan aanvullende eisen. Bij Nelskamp gelden bijvoorbeeld deze regels:
- Van de minimale helling tot 20 graden: een waterkerende, dampdoorlatende onderdakfolie.
- Van 20 tot 15 graden: een waterdichte, dampdoorlatende onderdakfolie.
- Flauwer dan 15 graden: buiten het normale toepassingsgebied. Dan moet het in overleg met de fabrikant worden bepaald.
Bij sommige pannen helpt ook een grotere overlap. Dan liggen de panlatten dichter op elkaar, zodat elke pan verder over de pan eronder valt. Dat kan alleen bij pannen met een verschuifbare kopsluiting. Het kost wel meer pannen per m2.
De rol van de folie
Onder een flauw pannendak is de onderdakfolie de echte waterkering. De pannen houden het meeste water tegen, de folie vangt wat erdoor komt en voert het af naar de goot. Een goede, strakke folie die tot in de goot loopt, is dan geen luxe. In ons artikel over onderdakfolie vervangen leest u meer over de soorten folie.
Hoe meet u de dakhelling?
De dakhelling kunt u op een paar manieren bepalen:
- Met een hellingmeter of app op een keper op zolder.
- Met de maten: meet de hoogte van de nok boven de goot en de horizontale afstand van de goot tot onder de nok. De verhouding geeft de helling.
- Uit de bouwtekening van het huis, als die er nog is.
Het hoofddak van een woning zit meestal ruim boven de grens. Een aanbouw of schuur met een flauw dak zit er soms onder. Juist daar gaat het vaak mis.
Welke daken liggen vaak te flauw?
Te flauwe daken komen we vooral tegen bij:
- aanbouwen en serres waar later pannen op zijn gelegd;
- schuren en garages die eerst golfplaten of dakpanplaten hadden;
- overkappingen aan de zijkant van het huis;
- daken waar een zware pan is vervangen door een ander model zonder de helling te controleren.
Is uw dak te flauw voor pannen, dan zijn er andere mogelijkheden. Onder ongeveer 15 graden is een plat dak met bitumen of EPDM vaak de betere keuze. Een overzicht van dakvormen en dakbedekkingen leest u in ons artikel over de soorten daken uitgelegd.
Wat als de helling net te flauw is?
Ligt uw dak een paar graden onder de grens van de pan die u wilt, dan zijn er grofweg drie keuzes:
- Een andere pan kiezen met een lagere minimale helling. Vaak is dat een pan met betere kop- en zijsluitingen.
- Extra maatregelen nemen volgens de fabrikant, zoals een waterdichte folie en een grotere overlap.
- De dakhelling aanpassen. Dat is een ingrijpende verbouwing aan de kap, waarvoor vaak een vergunning en een constructeur nodig zijn.
In de meeste gevallen is de eerste keuze de eenvoudigste. Een dakdekker kan per pan laten zien welke grens de fabrikant hanteert. Zo kiest u een pan die past bij de helling die u al hebt.
Houd bij een renovatie ook rekening met isolatie en tengels. Die veranderen de helling niet, maar wel de hoogte van het dak. Bij aansluitingen op gevels en dakkapellen moet daar ruimte voor zijn.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Wilt u een ander pantype op uw dak, of lekt een flauw dak bij harde regen? Laat dan eerst de helling bepalen en vergelijken met de voorschriften van de pan. Dat voorkomt dat u een pan kiest die op uw dak nooit waterdicht wordt.
We werken vanuit Hippolytushoef voor Noord-Holland en vanuit Norg voor Groningen en Drenthe. Met foto’s en een paar maten kunnen we vaak al zeggen welke pannen passen. U krijgt een vaste prijs vooraf, per onderdeel op papier. Meer over ons werk leest u op de pagina over pannendaken.
Veelgestelde vragen
Wat is de minimale dakhelling voor dakpannen?
Bij de meeste pannen tussen 20 en 40 graden, afhankelijk van het model. De fabrikant geeft per pan de exacte grens op.
Kan ik dakpannen leggen op een dak van 15 graden?
Bij sommige pannen wel, met een waterdichte, dampdoorlatende onderdakfolie. Onder 15 graden valt het buiten het normale toepassingsgebied.
Waarom lekt mijn pannendak alleen bij harde wind en regen?
Op een flauw dak duwt wind het water over de sluitingen van de pannen. Een te flauwe helling voor het pantype kan dan de oorzaak zijn.
Wat is een alternatief voor een te flauw pannendak?
Onder ongeveer 15 graden is een plat dak met bitumen of EPDM vaak de betere keuze.
