Wie ankerpunten op een bedrijfsdak laat plaatsen, komt al snel de norm NEN-EN 795 tegen. Die norm staat op typeplaten, in offertes en in keuringsrapporten. Maar wat betekent hij precies? Hieronder leest u wat de norm regelt, welke typen er zijn en hoe u kiest voor uw dak.
Wat is NEN-EN 795?
NEN-EN 795 is de Europese norm voor ankerpunten die worden gebruikt bij persoonlijke valbeveiliging. In Nederland wordt hij uitgegeven door NEN. De norm beschrijft de eisen aan het ankerpunt zelf, de manier van testen en de markering.
Een ankerpunt is één onderdeel van een systeem. Het Arboportaal noemt drie delen: een vast en stevig bevestigingspunt, een harnas en een valstopapparaat of valdemper. De norm NEN-EN 795 gaat over dat eerste deel.
Het harnas en de lijnen vallen onder andere normen. NEN-EN 363 beschrijft persoonlijke beschermingsmiddelen tegen vallen als geheel. Voor de periodieke inspectie van valbeveiliging wordt vaak verwezen naar NEN-EN 365.
Welke typen ankerpunten kent NEN-EN 795?
De norm deelt ankerpunten in vijf typen in. Elk type heeft een eigen toepassing.
| Type | Wat het is | Waar u het ziet |
|---|---|---|
| Type A | Een vast ankerpunt, blijvend bevestigd aan de constructie | Enkele ankerpunten op een plat of hellend dak |
| Type B | Een draagbaar ankerpunt dat u meeneemt en tijdelijk plaatst | Tijdelijk werk, bijvoorbeeld een statief of balkklem |
| Type C | Een horizontale, flexibele lijn tussen vaste punten | Een kabelsysteem langs de dakrand of de nok |
| Type D | Een horizontale, vaste rail | Rails onder een overkapping of langs een gevel |
| Type E | Een ankerpunt dat blijft staan door eigen gewicht | Tijdelijk op een plat dak, zonder door de dakbedekking te boren |
Type A en type C komen op bedrijfsdaken het meest voor. Een lijnsysteem van type C geeft meer bewegingsvrijheid, omdat de gebruiker langs de lijn kan lopen. Losse punten van type A zijn eenvoudiger, maar de gebruiker moet vaker overhaken.
Waar let u op bij de keuze van een ankerpunt?
De norm zegt wat een ankerpunt moet kunnen. Welk ankerpunt past, hangt af van uw dak. Deze vragen helpen bij de keuze:
- Wat is de ondergrond? Beton, staal, hout of een staaldak met isolatie vragen elk een ander type bevestiging.
- Hoeveel mensen werken er tegelijk? Op de typeplaat staat voor hoeveel personen het ankerpunt geschikt is.
- Hoe vaak wordt het dak betreden? Bij vaak gebruik is een lijnsysteem of randbeveiliging praktischer.
- Waar moet gewerkt worden? Bij installaties, lichtkoepels of goten, of over het hele dak.
- Hoe is de vrije valruimte? Onder de gebruiker moet genoeg ruimte zijn om een val op te vangen.
Het ankerpunt is zo sterk als de ondergrond. Een goed ankerpunt op een zwakke dakplaat biedt geen veiligheid. Daarom hoort bij de keuze ook een beoordeling van de constructie.
Voldoet een ankerpunt ook aan de arboregels?
Een ankerpunt volgens NEN-EN 795 voldoet aan de productnorm. Dat zegt nog niet dat het de beste oplossing is voor uw dak. De arboregels gaan uit van een vaste volgorde van maatregelen.
Eerst kijkt u of werken op hoogte te voorkomen is. Dan komen collectieve maatregelen, zoals randbeveiliging of een steiger. Pas als dat niet kan, is persoonlijke valbeveiliging met ankerpunten aan de orde. Boven de 2,5 meter is valbeveiliging verplicht.
Of het dak valbeveiliging nodig heeft en welke vorm, leest u in het artikel over wanneer valbeveiliging op het dak verplicht is. Een plan voor het hele dak helpt bij die keuze. Daarover gaat het artikel over een dakveiligheidsplan.
Montage, markering en keuring
Een ankerpunt voldoet alleen aan de norm als het volgens de voorschriften van de fabrikant is geplaatst. Dat geldt voor de bevestiging, de ondergrond en de afwerking. Op een plat dak moet de aansluiting met de dakbedekking ook waterdicht zijn.
Elk ankerpunt hoort een typeplaat of markering te hebben. Daarop staan onder meer het type, de norm en het aantal personen. Na de montage hoort een keuring vóór het eerste gebruik, en daarna minstens één keer per jaar. Hoe dat werkt, leest u in het artikel over ankerpunten keuren.
Welke fouten ziet u vaak bij ankerpunten?
Een ankerpunt met de juiste norm op de typeplaat kan toch onveilig zijn. Dat komt meestal door de manier van plaatsen of gebruiken. Deze fouten komen vaak voor:
- Te dicht bij de dakrand. Bij een val schiet de gebruiker dan toch over de rand, met een slingerbeweging.
- Te weinig vrije valruimte. Onder de gebruiker is niet genoeg ruimte om de val op te vangen voordat die ergens op valt.
- Bevestiging in de verkeerde laag. Een anker in alleen de isolatie of een dunne dakplaat houdt geen val.
- Geen overzicht. Er is geen tekening, dus niemand weet waar de ankerpunten zitten of voor hoeveel personen ze zijn.
- Verlopen keuring. Het ankerpunt is jaren niet gecontroleerd en de staat is onbekend.
Veel van deze fouten zijn te voorkomen met een goed plan vooraf. Leg vast waar gewerkt wordt, welke route men loopt en hoeveel mensen er tegelijk op het dak zijn. Dan kan de plaats en het type van elk ankerpunt daarop worden afgestemd.
Controleer ook na werk van andere partijen of de ankerpunten nog vrij bereikbaar zijn. Een nieuwe installatie of kabelgoot staat soms precies op de route naar een ankerpunt.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Schakel een dakdekker in als u ankerpunten wilt laten plaatsen of als de dakbedekking wordt vervangen. Ankerpunten gaan door de dakbedekking heen. De aansluiting moet goed zijn, anders lekt het langs het anker.
Wij plaatsen ankerpunten, lijnsystemen, randbeveiliging en kooiladders op bedrijfsdaken. Meer over ons werk aan valbeveiliging voor bedrijfsdaken leest u op de dienstpagina.
U krijgt een offerte met werkomschrijving vooraf en één aanspreekpunt. De uitvoering stemmen we af op het gebruik van het pand. Op werkdagen bellen we binnen 4 uur terug, en meerwerk voeren we alleen uit na akkoord.
Veelgestelde vragen
Wat regelt NEN-EN 795?
De eisen aan ankerpunten voor persoonlijke valbeveiliging, de manier van testen en de markering. Het harnas en de lijnen vallen onder andere normen.
Welk type ankerpunt is het meest gebruikelijk op een bedrijfsdak?
Type A, een vast ankerpunt, en type C, een flexibele lijn tussen vaste punten. Type E wordt gebruikt voor tijdelijk werk op platte daken.
Is een ankerpunt volgens NEN-EN 795 altijd genoeg?
Niet altijd. De arboregels geven voorrang aan collectieve maatregelen zoals randbeveiliging. Ankerpunten komen aan bod als dat niet kan.
Moet een NEN-EN 795 ankerpunt gekeurd worden?
Ja, na de montage vóór het eerste gebruik en daarna minstens één keer per jaar, door een deskundige.
