Een omgekeerd dak draait de gewone volgorde van een plat dak om. Normaal ligt de isolatie onder de dakbedekking. Bij een omgekeerd dak ligt de dakbedekking onderop, en de isolatie erbovenop.
Dat klinkt vreemd, want dan wordt de isolatie nat. Toch werkt het goed, als u het juiste materiaal gebruikt. Hieronder leest u hoe het is opgebouwd, wanneer het een goede keuze is en waar u op moet letten.
Wat is een omgekeerd dak?
Bij een omgekeerd dak bestaat de opbouw van onder naar boven uit deze lagen:
- de dakvloer van beton of hout;
- de waterdichte dakbedekking, bijvoorbeeld bitumen of EPDM;
- isolatieplaten die tegen water kunnen;
- een dunne, dampopen scheidingslaag;
- ballast van grind of tegels op dragers.
De isolatie is meestal geëxtrudeerd polystyreen, ook wel XPS genoemd. Dat materiaal neemt nauwelijks water op en kan tegen vorst. Gewone platen van PIR of steenwol zijn niet geschikt, omdat die water opzuigen en hun isolatiewaarde verliezen.
Het regenwater loopt deels over de isolatie en deels eronder, over de dakbedekking naar de afvoer. De ballast houdt de platen op hun plek, want XPS is licht en zou anders wegwaaien of gaan drijven.
Wat is het verschil met een warm dak?
Bij een gewoon warm dak ligt de isolatie onder de dakbedekking. De dakbedekking ligt dan in de zon, de vorst en de regen. Bij een omgekeerd dak ligt de dakbedekking juist beschermd, onder de isolatie en de ballast.
| Warm dak | Omgekeerd dak | |
|---|---|---|
| Plaats isolatie | Onder de dakbedekking | Boven de dakbedekking |
| Dakbedekking | Ligt in weer en wind | Beschermd tegen zon en vorst |
| Isolatiemateriaal | PIR, EPS, steenwol | XPS, vochtbestendig |
| Gewicht | Licht | Zwaar door de ballast |
| Dampremmende laag | Nodig onder de isolatie | De dakbedekking doet dat werk |
Meer over de verschillen tussen daksoorten leest u in het artikel over warm dak of koud dak.
Wat zijn de voordelen van een omgekeerd dak?
- De dakbedekking gaat langer mee. Zon en grote temperatuurverschillen zijn de grootste vijanden van bitumen en EPDM. Onder de isolatie blijft de temperatuur veel gelijkmatiger.
- Minder kans op beschadiging. Wie over het dak loopt, loopt op de ballast en niet op de dakbedekking.
- Isoleren zonder de dakbedekking te vervangen. Is de dakbedekking nog goed, dan kan de isolatie er vaak bovenop. Dat scheelt sloopwerk.
- Geen condens in de opbouw. De waterdichte laag zit aan de warme kant, en werkt dus meteen als dampremmer.
- Geschikt voor een terras. Met tegels op dragers wordt het dak beloopbaar.
Waar moet u op letten bij een omgekeerd dak?
Het gewicht van de ballast
De ballast is zwaar. Een laag grind of tegels weegt al gauw veel meer dan de isolatie zelf. Een betonnen dakvloer kan dat meestal aan. Een houten dak op een oudere woning of aanbouw vaak niet. Laat dat altijd eerst beoordelen. In het artikel over grind op een plat dak leest u meer over ballast.
Het afschot
Water moet onder de isolatie goed weg kunnen. Blijft er water staan op de dakbedekking, dan zakt de isolatiewaarde. Een goed afschot van de dakbedekking zelf is dus belangrijk. Hoe u dat oplost, leest u in het artikel over een plat dak isoleren op afschot.
De hoogte van de dakrand
Isolatie plus ballast maakt het dak een stuk dikker. De dakrand en de opstanden moeten daar ruim bovenuit komen. Bij een bestaand dak betekent dat vaak een nieuwe, hogere daktrim.
Lekkages zoeken
Gaat de dakbedekking toch lekken, dan zit die onder de ballast en de platen. Die moeten er dan eerst af. De dakbedekking moet daarom in goede staat zijn als u begint.
Welke isolatiewaarde haalt u met een omgekeerd dak?
Met XPS van voldoende dikte haalt u een goede isolatiewaarde. Milieu Centraal adviseert voor een dak een Rd-waarde van 3,8 of hoger. Omdat er water onder de platen stroomt, rekent een fabrikant vaak met een kleine correctie. De plaat wordt daarom iets dikker gekozen dan bij een warm dak.
Voor dakisolatie kunt u in 2026 ISDE-subsidie aanvragen. Volgens RVO moet de nieuwe isolatie een Rd-waarde van minimaal 3,5 hebben en gaat het om minimaal 20 m2. Het bedrag is 16,25 euro per m2 voor werk uit 2025 of later, en verdubbelt bij meer dan één isolatiemaatregel. Check de actuele voorwaarden bij RVO voordat u beslist.
Wanneer is een omgekeerd dak een goede keuze?
Een omgekeerd dak past goed in deze situaties:
- een betonnen dakvloer, bijvoorbeeld bij een galerijflat of een garage;
- een dakbedekking die nog goed is, maar een dak dat niet geïsoleerd is;
- een dak dat als terras of looppad wordt gebruikt;
- een dak met veel installaties, waar vaak iemand overheen loopt.
Bij een lichte houten aanbouw is een gewoon warm dak vaak de logischere keuze. Dan blijft het gewicht laag.
Hoe verloopt de aanleg?
Eerst wordt de bestaande dakbedekking gecontroleerd en waar nodig hersteld. Naden, opstanden en de afvoer moeten helemaal dicht zijn, want daar kan straks niemand meer makkelijk bij. Daarna gaan de XPS-platen los op de dakbedekking, met de naden verspringend.
Over de platen komt een scheidingslaag. Die voorkomt dat grind of zand tussen de naden zakt. Tot slot komt de ballast. Rond de afvoer blijft een strook vrij, met een rooster erover, zodat het water weg kan en de afvoer bereikbaar blijft voor onderhoud.
Denk ook aan de dakrand en eventuele deuren naar het dak. Een deur naar een dakterras moet een drempel hebben die hoog genoeg boven de nieuwe opbouw uitkomt.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Een omgekeerd dak is geen klus om zelf te doen. De dakbedekking, de aansluitingen, de dakrand en de afvoer moeten allemaal kloppen. Een dakdekker controleert eerst of de bestaande dakbedekking goed genoeg is om onder de isolatie te blijven liggen.
Wij kijken naar de draagkracht, de dakrand en het afschot en geven advies over de opbouw. U krijgt een vaste prijs vooraf, per onderdeel op papier. Meer over ons werk leest u op de pagina over platte daken.
Veelgestelde vragen
Wordt de isolatie van een omgekeerd dak niet nat?
Ja, het water loopt deels over en onder de platen. Daarom gebruikt u XPS, dat nauwelijks water opneemt en tegen vorst kan.
Kan ik mijn bestaande platte dak omgekeerd isoleren?
Vaak wel, als de dakbedekking nog goed is en de constructie het gewicht van de ballast kan dragen. Ook de dakrand moet hoog genoeg zijn of worden.
Waarom ligt er grind of tegels op een omgekeerd dak?
De isolatieplaten zijn licht en zouden anders wegwaaien of gaan drijven. De ballast houdt ze op hun plek en beschermt ze tegen zon.
Is een omgekeerd dak geschikt voor een houten aanbouw?
Meestal niet, door het gewicht van de ballast. Een gewoon warm dak met de isolatie onder de dakbedekking is dan vaak beter.
