Het dak van een oud huis ziet er van de straat vaak nog prima uit. De pannen liggen er al decennia en lijken in orde. Maar onder de pannen speelt meer. Hieronder leest u wat u bij een dak oud huis van 50+ jaar kan verwachten, per onderdeel. Zo weet u waar u op let en wanneer vervangen logisch wordt.
Dak oud huis: hoe was het opgebouwd?
Daken van voor de jaren 70 zijn anders gebouwd dan nu. Er zat vaak geen folie onder de pannen en geen isolatie. De pannen lagen direct op de panlatten, soms met alleen een houten beschot eronder.
| Onderdeel | Vroeger vaak | Nu gebruikelijk |
|---|---|---|
| Onder de pannen | Niets, rietmatten of houten beschot | Dampopen onderdakfolie |
| Isolatie | Geen | Isolatieplaten of dekens |
| Bevestiging | Pannen los op de latten | Pannen vastgezet met haken of schroeven |
| Loodwerk | Dun lood, vaak gerepareerd | Nieuw lood of loodvervanger |
Dat verschil verklaart veel klachten. Een oud dak is vaak koud, tochtig en gevoelig voor stuifsneeuw. Dat hoeft geen lek te zijn, maar het gevolg van een opbouw zonder folie.
Wat gebeurt er met de dakpannen na 50+ jaar?
Keramische pannen gaan meestal lang mee. Veel oude daken hebben nog de eerste pannen. Betonpannen verweren sneller aan de oppervlakte en worden poreus.
Na tientallen jaren ziet u vaak mos, afgebrokkelde randen en haarscheurtjes. Een enkele kapotte pan is makkelijk te vervangen. Worden het er steeds meer, dan is dat een teken dat het einde nadert. Meer over hoe lang pannen meegaan, staat in het artikel over de levensduur van dakpannen.
Oude pannen zijn niet altijd meer te krijgen. Bij herstel moet u dan zoeken naar gebruikte pannen van hetzelfde model. Hoe groter het aantal, hoe lastiger dat wordt.
Panlatten, nagels en folie
Onder de pannen zitten de panlatten. Die zijn na 50+ jaar vaak uitgedroogd of aangetast door vocht. Ook de nagels roesten door. Een lat die breekt, laat een rij pannen zakken.
Heeft het dak wel folie, dan is die vaak van een oud type. Oude folie wordt bros en scheurt. Water dat onder de pannen komt, loopt dan niet meer naar de goot. Wat vervangen inhoudt, leest u in het artikel over onderdakfolie vervangen.
Kijk op zolder omhoog met een zaklamp. Ziet u daglicht tussen de pannen, of liggen er stukjes folie op de vloer? Dan is het onderdak aan het eind.
Panlatten en folie vervangen kan alleen als de pannen eraf gaan. Daarom worden die onderdelen meestal samen aangepakt.
Loodwerk, goten en de kapconstructie
Lood rond de schoorsteen, dakkapel en in de kilgoot gaat lang mee. Toch zijn er na 50+ jaar vaak scheurtjes en losse slabben. Oude reparaties met kit houden het water maar tijdelijk tegen.
De zinken goot heeft ook een beperkte levensduur. Na tientallen jaren ziet u lekkende naden of doorgeroeste plekken. Houten boeidelen rotten vaak aan de onderkant, waar water blijft staan.
Kijk bij een oud huis ook naar de aansluiting van het dak op de gevel. Daar zitten vaak oude voegen en houten delen die water doorlaten. Vocht dat daar binnenkomt, loopt soms ver door voordat u het binnen ziet.
De kapconstructie zelf is in oude huizen meestal stevig. Het hout is vaak van goede kwaliteit. Let wel op doorbuigende gordingen, houtworm en vochtplekken op zolder. Dat zijn signalen dat er iets mis is.
Gaat de kap zichtbaar door, dan is dat meestal geen spoedgeval. Het vraagt wel om een beoordeling voordat er nieuwe pannen op komen. Nieuwe pannen kunnen zwaarder zijn dan de oude, en dan moet de constructie dat aankunnen.
Asbest bij een dak van voor 1994
Sinds 1994 mag in Nederland geen asbest meer worden toegepast. Is uw huis voor die tijd gebouwd, dan kan er asbest in of rond het dak zitten. Denk aan golfplaten op een schuur, leien, sommige bitumen, dakbeschot of schoorsteenkanalen. In gewone dakpannen zit geen asbest.
Bij een renovatie of verbouwing van een woning van voor 1994 is een asbestinventarisatie verplicht. Asbest verwijderen moet een erkend bedrijf doen. Wij doen geen asbestsanering. Na de sanering kunnen wij het nieuwe dak aanbrengen.
Herstellen of het dak vervangen?
Bij een oud dak is de vraag vaak niet of er iets moet gebeuren, maar wat. De keuze hangt af van de staat van de onderdelen samen.
- Herstellen is logisch als de pannen goed zijn en er alleen lokale problemen zijn, zoals lood of een paar kapotte pannen.
- Folie en latten vervangen, pannen terug is logisch als de pannen goed zijn, maar alles eronder op is.
- Volledig vervangen is logisch als pannen, latten en folie alle drie aan het eind zijn.
Gaat het dak toch open, dan is isoleren een logische stap. Dat scheelt stookkosten en maakt de zolder bruikbaar. Twijfelt u over de staat bij aankoop van een oud huis? Het artikel over het dak bij een bouwkundige keuring laat zien wat een keuring wel en niet ziet.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Schakel een dakdekker in als u lekkage, stuifsneeuw of steeds meer kapotte pannen ziet. Ook als u een oud huis koopt of wilt verbouwen, is een inspectie nuttig. Dan weet u vooraf welke kosten eraan komen.
Wij bekijken de pannen, latten, folie, het lood en de goten, en geven eerlijk aan of herstel nog zin heeft. Meer over ons werk aan pannendaken leest u op de dienstpagina.
U krijgt een vaste prijs vooraf, per onderdeel op papier. Vaak kan dat al op basis van foto’s. Bij een volledig nieuw dak geldt 10 jaar garantie op de waterdichtheid.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaat een dak van een oud huis mee?
Dat verschilt per onderdeel. Keramische pannen gaan vaak lang mee, maar panlatten, folie, lood en goten zijn na 50+ jaar vaak aan vervanging toe.
Kan ik de oude dakpannen terugleggen?
Als ze nog goed zijn wel. Dan gaan de pannen eraf, komen er nieuwe folie en panlatten, en worden de pannen teruggelegd.
Zit er asbest in een oud dak?
In gewone dakpannen niet. Bij huizen van voor 1994 kan asbest wel zitten in golfplaten, leien, sommige bitumen, dakbeschot of schoorsteenkanalen.
Waarom tocht het op de zolder van mijn oude huis?
Vaak ontbreekt folie onder de pannen. Wind en stuifsneeuw kunnen dan tussen de pannen door naar binnen.
