Een mansardedak renoveren is net iets anders dan een gewoon zadeldak vernieuwen. U heeft te maken met twee dakvlakken per zijde, elk met een eigen helling. Het onderste deel is steil, het bovenste deel is flauw of bijna plat. Daardoor vraagt elk deel een eigen aanpak.
Hieronder leest u hoe een mansardedak is opgebouwd, waar het meestal slijt en wat er bij een renovatie gebeurt.
Wat is een mansardedak precies?
Een mansardedak heeft aan elke zijde een knik. Het onderste dakvlak staat steil, soms bijna rechtop. Het bovenste dakvlak loopt flauw naar de nok. Zo ontstaat onder het dak veel meer stahoogte dan bij een gewoon zadeldak.
U ziet deze dakvorm vaak bij oudere herenhuizen, villa’s en boerderijen. Het steile deel is meestal gedekt met pannen of leien. Het flauwe deel heeft pannen, zink of soms bitumen als het vrijwel plat is.
Wilt u de verschillen met andere dakvormen zien, lees dan ook onze uitleg over soorten daken zoals het zadeldak en het schilddak.
Waar slijt een mansardedak het eerst?
Bij een mansardedak zitten de zwakke plekken bijna altijd op de overgangen. Water stroomt van het flauwe deel met snelheid over de knik naar het steile deel. Daar moet de aansluiting het water goed doorgeven.
- De knik. Hier zit vaak lood of zink. Scheurt dat of is het losgekomen, dan loopt er water achter de pannen.
- Het steile dakvlak. Pannen en leien op een steil vlak vangen veel wind. Losse of verschoven pannen ziet u hier eerder dan op een flauw dak.
- Het flauwe bovendeel. Is dat deel bijna plat, dan blijft water langer liggen. Pannen op een te flauwe helling lekken sneller, en bitumen of zink moet goed op afschot liggen.
- Dakkapellen. In het steile deel zitten vaak kapellen. De zijwangen en de aansluiting met het dak zijn gevoelig voor lekkage.
- Goten en boeidelen. Aan de voet van het steile vlak komt veel water samen.
Mansardedak renoveren: wat gebeurt er per dakvlak?
Bij een volledige renovatie gaan de pannen of leien eraf. Dan ziet u de staat van de folie, de panlatten, de tengels en het dakbeschot. Pas daarna is te bepalen hoeveel herstel er nodig is.
Het steile deel
Op een steil dakvlak worden pannen zwaarder op de proef gesteld. De bevestiging volgt de norm NEN 6707, die in 2019 is herzien. Bij een dakhelling boven de 75 graden adviseren fabrikanten zoals Wienerberger om elke pan vast te zetten, met een schroef in de kopsluiting en een panhaak in de zijsluiting.
Leien liggen op een steil vlak vaak op een houten beschot. Bij renovatie wordt gekeken of het beschot nog vast en droog is.
Het flauwe deel
Hier bepaalt de helling welk materiaal kan. Elke dakpan heeft een minimale dakhelling die de fabrikant opgeeft. Ligt het bovendeel flauwer dan dat, dan is een andere dekking nodig, zoals zink of een bitumen dakbedekking.
De aansluiting ertussen
De knik krijgt bij een renovatie meestal nieuw lood of zink. Het lood moet ver genoeg onder de pannen van het bovendeel doorlopen en goed over het steile deel vallen. Dit detail bepaalt voor een groot deel of het dak droog blijft.
Is een renovatie het moment om te isoleren?
Ja, als het dak toch open ligt. Bij een mansardedak zit er vaak een woonruimte direct onder het steile deel. Isoleren aan de buitenkant scheelt dan veel sloopwerk binnen.
Voor dakisolatie met een Rd-waarde van minimaal 3,5 en minimaal 20 m2 kunt u in 2026 ISDE-subsidie aanvragen, als een bedrijf het uitvoert. Check de actuele voorwaarden bij RVO voordat u beslist. Let bij isoleren ook op ventilatie en een goede dampremmende laag aan de warme kant.
Door isolatie wordt het dakpakket dikker. Bij een mansardedak kan dat de knik, de goot en de aansluiting met dakkapellen veranderen. Dat moet vooraf worden uitgetekend.
Heeft u een vergunning nodig?
Het vervangen van dakpannen valt volgens het Informatiepunt Leefomgeving onder gewoon onderhoud, en daarvoor is geen vergunning nodig. Dat geldt zolang vorm, kleur en materiaalsoort gelijk blijven.
Wilt u andere pannen, een andere kleur of een ander materiaal op het steile deel, dan is het geen gewoon onderhoud meer. Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht gelden vaak strengere regels. Doe dan eerst de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of vraag het na bij de gemeente.
| Onderdeel | Wat er vaak nodig is |
|---|---|
| Steil dakvlak | Nieuwe folie en panlatten, elke pan vastgezet bij zeer steile vlakken |
| Flauw dakvlak | Pannen alleen als de helling het toelaat, anders zink of bitumen |
| Knik | Nieuw lood of zink met voldoende overlap |
| Dakkapellen | Zijwangen en loodwerk controleren of vernieuwen |
| Isolatie | Aan de buitenkant, met aandacht voor de extra dikte |
Hoe verloopt de planning bij een mansardedak?
Een mansardedak gaat meestal per zijde open. Eerst komt de steiger, met randbeveiliging langs de goot van het steile deel. Daarna gaan de pannen eraf, wordt het houtwerk gecontroleerd en komen folie, isolatie en latten erop.
Het steile deel kost per m2 meer tijd dan het flauwe deel, omdat er meer pannen vast moeten. Aan het eind van elke werkdag wordt het open deel waterdicht afgedekt. Zo blijft de ruimte onder het dak droog, ook als het werk een paar dagen stilligt door regen of wind.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Ziet u losse pannen op het steile vlak, vochtplekken bij de knik of lekkage rond een dakkapel? Laat het dan nakijken voordat het houtwerk nat blijft. Soms is herstel van het lood genoeg. Soms is het slimmer om het hele dak te vernieuwen. Het artikel pannendak renoveren of vervangen helpt u bij die keuze.
Wij werken vanuit Hippolytushoef voor Noord-Holland en vanuit Norg voor Groningen en Drenthe. U krijgt een vaste prijs vooraf, per onderdeel op papier. Vaak kan dat al op basis van foto’s. Meerwerk doen we alleen na uw akkoord. Bij een volledig nieuw dak geven we 10 jaar garantie op de waterdichtheid, naast de fabrieksgarantie op de materialen.
Lees meer over ons werk aan pannendaken, of bekijk hoe de hoekkepers op een schilddak worden afgewerkt als uw mansardedak ook schuine hoeken heeft.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een mansardedak en een zadeldak?
Een zadeldak heeft per zijde één dakvlak. Een mansardedak heeft per zijde een steil onderdeel en een flauw bovendeel, met een knik ertussen.
Moeten alle pannen vast op een mansardedak?
Op het steile deel is de bevestiging zwaarder. Bij een helling boven de 75 graden adviseren fabrikanten om elke pan vast te zetten.
Heb ik een vergunning nodig om mijn mansardedak te renoveren?
Niet als vorm, kleur en materiaal gelijk blijven, dan is het gewoon onderhoud. Bij een monument of andere pannen doet u eerst de Vergunningcheck.
Waar lekt een mansardedak het vaakst?
Meestal bij de knik tussen het steile en het flauwe deel, en rond dakkapellen in het steile vlak.
