Bij een opstand plat dak tegen de gevel gaat het vaak mis. De opstand is het deel van de dakbedekking dat niet plat ligt, maar omhoog loopt tegen de gevel of een muur. Daar komen dak en gevel samen, en juist die overgang is kwetsbaar.
Hieronder leest u hoe een goede opstand is opgebouwd, wat er in de praktijk misgaat en hoe herstel werkt.
Wat is een opstand van een plat dak?
Een plat dak ligt tegen de gevel van de woning aan, bijvoorbeeld bij een aanbouw of een garage. De dakbedekking stopt daar niet, maar loopt een stuk omhoog tegen de muur. Dat opgezette deel heet de opstand.
Boven de opstand zit muurlood of een loodvervanger. Dat lood zit met één kant in een voeg van de gevel en hangt over de bovenkant van de opstand heen. Zo kan regen die langs de gevel loopt niet achter de dakbedekking komen.
Een goede opstand bestaat dus uit drie delen die samenwerken:
- de dakbedekking die in de hoek goed aansluit en omhoog loopt;
- een hechte verbinding van de dakbedekking met de gevel of een houten achterhout;
- muurlood dat de bovenkant afdekt en in de voeg is vastgezet.
Hoe hoog moet een opstand zijn?
Als vuistregel houden dakdekkers aan dat de opstand minstens 15 cm boven het afgewerkte dakvlak uitkomt. Dan kan water dat op het dak staat of opspat er niet overheen. Bij een dak met grind of tegels telt de hoogte vanaf de bovenkant daarvan.
In de praktijk zien we veel opstanden die lager zijn. Dat komt vaak doordat er later isolatie of een nieuwe laag dakbedekking op het dak is gelegd. Het dak is dan hoger geworden, maar de opstand en het muurlood zitten nog op de oude hoogte.
Opstand plat dak: waar lekt het het vaakst?
| Oorzaak | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Opstand te laag | Staand of opspattend water loopt over de rand achter de dakbedekking |
| Muurlood te kort of losgeraakt | Regen langs de gevel loopt achter de opstand naar binnen |
| Dakbedekking laat los van de muur | Er ontstaat een kier aan de bovenkant waar water in loopt |
| Scheur in de hoek | De dakbedekking is in de hoek te strak gelegd en trekt bij krimp open |
| Poreuze gevel of open voegen | Water trekt door het metselwerk boven het lood en komt achter de opstand |
| Kit in plaats van lood | Kit droogt uit, laat los en houdt geen water meer tegen |
Water uit de gevel
Niet elke lekkage bij de opstand komt van het dak. Een spouwmuur laat bij slagregen soms water door de buitenmuur. Dat water zakt in de spouw en komt onderaan bij de aansluiting met het dak naar binnen. Een dakdekker kijkt daarom ook naar de voegen en of er een goede afdichting in de spouw zit.
Hoe herkent u een lekkende opstand?
De lekkage zit bijna altijd binnen tegen de muur waar het dak tegenaan ligt. Let op deze signalen:
- een vochtplek aan het plafond, vlak langs de gevel;
- verkleuring of loslatend behang bovenaan de wand;
- schimmel in de hoek tussen plafond en muur;
- buiten: muurlood dat openstaat, losse kit of een scheur in de hoek van de dakbedekking.
Lekt het vooral bij harde wind en regen uit één richting? Dan wijst dat vaak op het muurlood of op de gevel. Meer over deze aansluiting leest u in het artikel over lekkage bij de aansluiting van een uitbouw.
Hoe wordt een opstand hersteld?
Een blijvend herstel is meer dan een streep kit. Meestal gaat het zo:
- Oud lood en losse dakbedekking weghalen. Zo is te zien hoe de opstand eronder is.
- Ondergrond herstellen. Rot hout of een losse plaat wordt vervangen, en de muur wordt schoongemaakt.
- Nieuwe opstand maken. Nieuwe dakbedekking wordt in de hoek goed aangesloten en op de juiste hoogte tegen de muur gezet.
- Nieuw muurlood aanbrengen. Het lood gaat in een uitgeslepen voeg en hangt ruim over de opstand.
- Voegen nakijken. Open voegen boven het lood worden gedicht.
Is de opstand te laag, dan moet de dakrand of de opstand omhoog. Dat is ook nodig als u gaat isoleren. Lees daarover het artikel over de dakrand van een plat dak ophogen. Over het lood zelf gaat het artikel muurlood vervangen.
Hoe voorkomt u problemen met de opstand?
Een opstand gaat lang mee als hij goed is gemaakt. Toch loont het om hem af en toe na te kijken. Dat kan gewoon vanaf een ladder of vanuit een raam boven het platte dak.
- Kijk of het muurlood nog strak tegen de opstand ligt en niet openstaat.
- Controleer de voeg waar het lood in zit. Een brokkelige voeg laat het lood los.
- Let op scheuren in de hoek tussen dak en muur.
- Haal bladeren en vuil weg die tegen de opstand zijn gewaaid. Daar blijft anders water staan.
- Bekijk de gevel boven het dak. Open voegen of een scheur in het metselwerk laten water binnen.
Gaat u het platte dak isoleren of vernieuwen? Neem de opstand en het muurlood dan meteen mee. Het dak wordt dikker, en een opstand die nu net hoog genoeg is, is dat daarna vaak niet meer. Dat achteraf herstellen is duurder dan het in één keer goed doen.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Ziet u een vochtplek langs de gevel onder een plat dak, laat het dan snel bekijken. Water dat achter een opstand loopt, komt vaak in het dakbeschot en de isolatie terecht. Hoe langer het duurt, hoe groter de schade.
Stuur ons een foto van de plek binnen en van de aansluiting buiten. Vaak kunnen we op basis daarvan al zeggen wat er nodig is. U krijgt een vaste prijs vooraf, per onderdeel op papier. Meerwerk, zoals nieuw hout onder de opstand, doen we alleen na uw akkoord. Meer over ons werk vindt u op de pagina over platte daken.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog moet een opstand van een plat dak zijn?
Als vuistregel minstens 15 cm boven het afgewerkte dakvlak. Bij grind of tegels meet u vanaf de bovenkant daarvan.
Kan ik een lekkende opstand met kit dichtmaken?
Tijdelijk wel, maar kit droogt uit en laat los. Een blijvend herstel vraagt een goede aansluiting van de dakbedekking en nieuw muurlood.
Waarom lekt de aansluiting alleen bij harde wind?
Bij slagregen loopt er veel water langs de gevel. Als het muurlood te kort is of de voegen open zijn, komt dat water achter de opstand.
Moet de opstand hoger als ik mijn platte dak isoleer?
Vaak wel. Isolatie maakt het dak dikker, dus de opstand en het muurlood moeten mee omhoog.
